Aile Danışma Merkezlerinde İş Kanunu: Personel Sözleşmesi Nasıl Olmalı? 2026 Güncel Rehber
Aile danışma merkezi açmayı planlayan kişilerin yalnızca uygun bir mekân hazırlaması ve mesleki yeterliliğe sahip personel bulması yeterli değildir. Merkezde çalışacak personelle kurulacak iş ilişkisinin de mevzuata uygun olması gerekir.
Özellikle 7 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giren Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği, personel sözleşmelerine ilişkin önemli bir şart getirmiştir. Yönetmeliğin 9. maddesine göre çalışma izin belgesi başvurusunda, kurucu ile personel arasında 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş iş sözleşmesi sunulmalıdır.
Peki aile danışmanı iş sözleşmesinde hangi bilgiler bulunmalı? Tam zamanlı veya yarı zamanlı çalışma mümkün mü? SGK işlemleri nasıl yürütülmeli? Personel işten ayrıldığında hangi bildirimler yapılmalı?
Aile Danışma Merkezlerinde İş Sözleşmesi Zorunlu mu?
Evet. 7 Kasım 2026 tarihli Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği'nin 9. maddesi, çalışma izin belgesi başvurusunda iş sözleşmesini zorunlu belgeler arasında sayar.
Bu düzenlemeye göre sözleşme, merkez kurucusu ile personel arasında 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine uygun olarak hazırlanmalıdır.
Dolayısıyla aile danışma merkezlerinde iş sözleşmesi yalnızca işverenin tercihine bırakılmış bir belge değildir. Çalışma izni sürecinin de parçasıdır.
İş Kanunu'nun 8. maddesi, genel olarak iş sözleşmelerinin her durumda yazılı yapılmasını zorunlu tutmaz. Ancak aile danışma merkezleri bakımından özel yönetmelik, çalışma izni başvurusunda sözleşmenin sunulmasını istediğinden yazılı sözleşme hazırlanması gerekir.
2026 Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği Madde 9 Ne Diyor?
Yönetmeliğin 9. maddesi, merkezde çalışacak personelin çalışma izin belgesi için gereken belgeleri ve değerlendirme sürecini düzenler.
Kurucu tarafından il müdürlüğüne sunulması gereken belgeler arasında şunlar bulunur:
- EK-4 çalışma izni başvuru formu
- Vukuatlı nüfus kayıt örneği
- 4857 sayılı İş Kanunu'na uygun iş sözleşmesi
- Arşiv kayıtlarını içeren adli sicil belgesi
- Yönetmelikte belirtilen kişisel veri sorgulama izni ve açık rıza formu
Aile danışmanı olarak çalışacak personel için ayrıca eğitim durumunu gösteren belgeler, gerekli durumlarda denklik belgesi, EK-5 çalışma taahhütnamesi ve başka bir merkezde çalışılıyorsa ilgili çalışma izin belgesi örneği istenir.
Personel belgeleri komisyon tarafından on iş günü içerisinde değerlendirilir.
Aile Danışmanı İş Sözleşmesinde Hangi Maddeler Bulunmalı?
İş sözleşmesinin içeriği, personelin görevine ve çalışma biçimine göre düzenlenmelidir. Aile danışmanları için aşağıdaki başlıkların açık biçimde yazılması önemlidir.
1. İşveren ve Çalışan Bilgileri
Sözleşmede merkezin kurucusu veya işveren sıfatını taşıyan tüzel kişiliğin bilgileri ile çalışanın kimlik bilgileri bulunmalıdır.
İşverenin unvanı, adresi ve çalışanla kurulacak hukuki ilişkinin tarafları açıkça belirtilmelidir.
2. Görev Tanımı
Personelin aile danışmanı, büro personeli veya temizlik personeli olarak hangi görevleri yerine getireceği yazılmalıdır.
Aile danışmanı sözleşmesinde, görevlerin Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği kapsamında ve kişinin çalışma izin belgesi çerçevesinde yürütüleceği belirtilmelidir.
Danışmanlık hizmeti ile sağlık alanındaki tanı ve tedavi faaliyetleri birbirine karıştırılmamalıdır.
3. Çalışma Yeri
Çalışanın görev yapacağı aile danışma merkezinin adı ve adresi sözleşmede bulunmalıdır.
Çalışma yeri belirlenirken merkezin açılış izin belgesindeki adres dikkate alınmalıdır.
Çalışma yerindeki değişiklikler hem iş hukuku hem de aile danışma merkezi mevzuatı bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
4. Çalışma Gün ve Saatleri
Çalışanın hangi günlerde ve saatlerde görev yapacağı açıkça düzenlenmelidir.
2026 yönetmeliğinin 15. maddesine göre aile danışmanlarının çalışma gün ve saatleri, çalışma izin belgelerinde onaylandığı şekilde uygulanır.
Bu nedenle sözleşmede yazan çalışma saatleriyle resmî olarak onaylanan çalışma saatlerinin uyumlu olması gerekir.
5. Ücret ve Ödeme Koşulları
İş sözleşmesinde temel ücret, ödeme dönemi ve varsa ek ödemeler açıkça belirtilmelidir.
Ücretin net veya brüt olarak ifade edildiği konusunda belirsizlik bırakılmamalıdır.
Ücret belirlenirken asgari ücret ve diğer emredici iş hukuku hükümlerine uyulmalıdır.
6. İzin ve Dinlenme Hakları
Yıllık ücretli izin, hafta tatili, ara dinlenmesi, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma gibi konular İş Kanunu'na uygun düzenlenmelidir.
Çalışanın kanundan doğan haklarını ortadan kaldıran sözleşme hükümleri geçerli kabul edilmez.
7. Gizlilik ve Kişisel Verilerin Korunması
Aile danışmanlığı görüşmelerinde danışanların özel yaşamlarına ilişkin bilgiler işlenebilir.
Bu nedenle personel sözleşmesinde gizlilik, kişisel verilerin korunması, yetkisiz paylaşımın önlenmesi ve danışan dosyalarına erişim kurallarına yer verilmelidir.
Ancak gizlilik hükümleri, çalışanın kanuni haklarını veya yetkili makamlara yapılması gereken hukuka uygun bildirimleri engelleyecek şekilde düzenlenmemelidir.
8. Sözleşmenin Sona Ermesi
İhbar süreleri, fesih bildirimleri ve iş ilişkisinin sona ermesine ilişkin hükümler İş Kanunu'na uygun hazırlanmalıdır.
Personelin işten ayrılması halinde aile danışma merkezi mevzuatındaki il müdürlüğüne bildirim yükümlülüğü de dikkate alınmalıdır.
Aile Danışmanı Tam Zamanlı mı, Yarı Zamanlı mı Çalışabilir?
Aile danışmanlarının çalışma biçimi, iş ilişkisinin niteliğine göre tam süreli veya kısmi süreli olarak düzenlenebilir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesi kısmi süreli iş sözleşmelerini düzenler.
Kısmi süreli çalışma, işçinin haftalık normal çalışma süresinin tam süreli emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesidir.
Aile danışmanları açısından ayrıca yönetmeliğin 15. maddesindeki çalışma gün ve saatlerine ilişkin kurallar uygulanır.
| Çalışma Biçimi | İş Hukuku Açısından | Merkez Yönetmeliği Açısından |
|---|---|---|
| Tam süreli çalışma | Normal haftalık çalışma süresi esas alınır. | Onaylı çalışma gün ve saatlerine uyulur. |
| Kısmi süreli çalışma | İş Kanunu'nun 13. maddesine tabidir. | Çalışma saatleri izin belgesiyle uyumlu olmalıdır. |
| Birden fazla merkezde çalışma | İş ilişkileri ayrı ayrı değerlendirilir. | Aynı gün ve saatlerde çakışan çalışma yapılamaz. |
| Sorumlu müdür olarak çalışma | İş sözleşmesindeki görevler açık olmalıdır. | Başka merkezde aile danışmanı olarak çalışılamaz. |
Aile Danışmanı Birden Fazla Merkezle İş Sözleşmesi Yapabilir mi?
2026 yönetmeliğinin 15. maddesi, aile danışmanlarının aynı gün ve saatlerde birden fazla merkezde çalışmasını yasaklar.
Bu nedenle birden fazla merkezde görev yapılacaksa çalışma saatleri çakışmamalıdır.
Her merkez için gerekli çalışma izin belgesi işlemleri de tamamlanmalıdır.
Ayrıca sorumlu müdür olarak görevlendirilen aile danışmanı, başka bir merkezde aile danışmanı olarak çalışamaz.
İş sözleşmesinde bu özel sınırlamaların dikkate alınması önemlidir.
Aile Danışmanı İçin Belirli Süreli İş Sözleşmesi Yapılabilir mi?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 11. maddesine göre belirli süreli iş sözleşmesi, belirli süreli işler veya belirli bir işin tamamlanması gibi objektif koşullara dayanmalıdır.
Bu nedenle yalnızca taraflar istediği için her iş ilişkisini belirli süreli olarak düzenlemek uygun değildir.
Aile danışma merkezinde sürekli nitelikte bir görev için çalışacak personel bakımından belirsiz süreli sözleşme gündeme gelebilir.
Belirli süreli sözleşme tercih edilecekse bunun hukuki gerekçesi ayrıca değerlendirilmelidir.
Aile Danışma Merkezlerinde SGK Zorunlu mu?
İş sözleşmesine dayalı çalışan personel bakımından sosyal güvenlik yükümlülükleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu çerçevesinde değerlendirilir.
İşverenin sigortalı işe giriş bildirimi, prim ve diğer sosyal güvenlik yükümlülüklerini ilgili mevzuata uygun şekilde yerine getirmesi gerekir.
Yarı zamanlı çalışma, tek başına sosyal güvenlik yükümlülüklerinin ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Çalışma izin belgesi ile SGK bildirimi birbirinin yerine geçmez.
Aile Danışmanlarının Haftalık Çalışma Süresi Kaç Saat?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesine göre genel haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir.
Bu süre, Kanun'daki esaslar çerçevesinde haftanın çalışılan günlerine dağıtılabilir.
Günlük çalışma, ara dinlenmesi, fazla çalışma ve dinlenme süreleri bakımından diğer emredici hükümler de uygulanır.
Aile danışma merkezlerinde ayrıca merkezin ve danışmanın onaylı çalışma gün ve saatlerine uyulmalıdır.
Merkezin uzun saatler açık olması, her personelin aynı süre boyunca çalışmak zorunda olduğu anlamına gelmez.
Aile Danışmanı Fazla Mesai Yapabilir mi?
Fazla çalışma konusu İş Kanunu'nun 41. maddesi ve ilgili düzenlemelere tabidir.
İşverenin fazla çalışma yaptırırken kanuni koşullara, ücretlendirme ve dinlenme hükümlerine uyması gerekir.
Aile danışma merkezlerinde çalışma izin belgesinde onaylanan saatler de dikkate alınmalıdır.
İş Kanunu açısından fazla çalışmanın mümkün olması, aile danışmanının izin belgesinde yer almayan saatlerde kendiliğinden danışmanlık hizmeti sunabileceği anlamına gelmez.
Aile Danışma Merkezlerinde Sorumlu Müdürün Sözleşmesi Nasıl Olmalı?
2026 yönetmeliğinin 16. maddesine göre merkez açılışını takip eden on iş günü içerisinde, merkezde aile danışmanı olarak çalışan personelden biri sorumlu müdür olarak görevlendirilir.
Bu görev için il müdürlüğü tarafından sorumlu müdür görevlendirme belgesi düzenlenir.
Sorumlu müdürün iş sözleşmesinde veya ek görev tanımında, danışmanlık hizmetleriyle birlikte üstlendiği idari sorumluluklar açıkça gösterilmelidir.
Özellikle şu konular düzenlenebilir:
- Merkezin mevzuata uygun işleyişinin takibi
- İdari, mali ve teknik işlemlerin koordinasyonu
- Personel ve çalışma düzeninin izlenmesi
- İl müdürlüğüne yapılacak bildirim ve raporlamaların takibi
- Danışan kayıtları ve gizlilik süreçlerinin gözetimi
Bir kişi aynı anda birden fazla merkezde sorumlu müdür olarak görevlendirilemez.
Büro ve Temizlik Personeli İçin İş Sözleşmesi Gerekli mi?
2026 yönetmeliğinin 16. maddesi, aile danışmanı dışında büro ve temizlik işlerini yürütecek personelin çalıştırılmasına izin verir.
Ancak merkezde çalışma izin belgesi düzenlenmemiş personel çalıştırılamaz.
Dolayısıyla çalışma izni başvurusu ve iş sözleşmesi gerekliliği yalnızca aile danışmanlarıyla sınırlı değildir.
Personelin görevi, ücret ve çalışma koşulları sözleşmede açıkça belirtilmelidir.
Personel İşten Ayrılırsa İl Müdürlüğüne Bildirim Gerekir mi?
Evet. Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği'nin 16. maddesine göre merkezde çalışan personelin görevden ayrılması halinde, en geç on iş günü içerisinde personele ilişkin bilgiler il müdürlüğüne bildirilir.
İl müdürlüğü tarafından ilgili personelin çalışma izin belgesi iptal edilir.
Bu idari bildirim, İş Kanunu'na göre yapılması gereken fesih işlemleri ve SGK çıkış bildiriminin yerine geçmez.
İşveren, her bir yükümlülüğü ilgili mevzuattaki süre ve usullere göre yerine getirmelidir.
Aile Danışmanı İş Sözleşmesi Örneğinde Hangi Maddeler Olmalı?
Aşağıdaki örnek hükümler, iş sözleşmesi hazırlanırken kullanılabilecek genel bir çerçeve sunar. Bunlar tek başına eksiksiz bir iş sözleşmesi oluşturmaz.
Örnek 1: Görev Tanımı Maddesi
Görev ve Sorumluluklar:
Çalışan, aile danışmanı olarak görev yapacak olup hizmetlerini yürürlükteki Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği, mesleki etik ilkeler ve kendisi adına düzenlenen çalışma izin belgesi kapsamında yerine getirir. Çalışan, yetkisi dışında kalan sağlık müdahalelerinde bulunamaz.
Örnek 2: Çalışma Saatleri Maddesi
Çalışma Gün ve Saatleri:
Çalışanın çalışma gün ve saatleri, taraflarca kararlaştırılan çalışma düzeni ile ilgili il müdürlüğü tarafından onaylanan çalışma izin belgesine uygun olarak belirlenir. Çalışma düzeninde yapılacak değişikliklerde ilgili iş mevzuatı ve idari bildirim yükümlülükleri dikkate alınır.
Örnek 3: Gizlilik Maddesi
Gizlilik ve Kişisel Verilerin Korunması:
Çalışan, görevi kapsamında eriştiği danışan bilgilerini ve kişisel verileri yalnızca yetkili olduğu amaçlarla işler. Bu bilgileri hukuka aykırı biçimde üçüncü kişilerle paylaşamaz. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuata, merkez güvenlik politikalarına ve mesleki gizlilik yükümlülüklerine uyar.
Örnek 4: Çalışma İzni Maddesi
Resmî İzinler:
Çalışanın aile danışma merkezinde ilgili görevi fiilen yerine getirmesi, mevzuatta öngörülen çalışma izin belgesinin düzenlenmesi ve gerekli diğer idari şartların tamamlanmasına bağlıdır. Tarafların iş hukukundan doğan hak ve yükümlülükleri saklıdır.
Örnek 5: İşten Ayrılma ve Bildirim Maddesi
İş İlişkisinin Sona Ermesi:
İş sözleşmesinin sona ermesinde 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır. İşveren, personelin görevden ayrılması nedeniyle aile danışma merkezi mevzuatında öngörülen il müdürlüğü bildirimlerini süresi içinde yerine getirir.
Aile Danışmanı İş Sözleşmesinde Bulunmaması Gereken Hükümler
İş sözleşmesi hazırlanırken bazı ifadelerden kaçınılmalıdır.
- Çalışanın kanuni yıllık izin hakkından tamamen vazgeçtiğini belirten hükümler
- Asgari ücret ve emredici ücret kurallarına aykırı düzenlemeler
- Fazla çalışma ücretini hukuka aykırı biçimde ortadan kaldıran hükümler
- İşverenin bütün yasal yükümlülüklerini çalışana devreden ifadeler
- Çalışanın kişisel verilerinin sınırsız işlenmesine izin verdiği yönündeki genel hükümler
- Danışan bilgilerinin sınırsız paylaşılmasına olanak tanıyan maddeler
- Çalışma izin belgesi olmadan aile danışmanlığı hizmeti sunulabileceğini öngören ifadeler
Sözleşmede bir hükmün yazılı olması, o hükmün mutlaka hukuken geçerli olduğu anlamına gelmez.
Aile Danışma Merkezi Personel Sözleşmesi Hazırlama Kontrol Listesi
- İşveren ve çalışanın kimlik bilgilerini doğrulayın.
- Görev unvanını ve iş tanımını açıkça yazın.
- Çalışma yerini ve merkez adresini belirtin.
- Çalışma gün ve saatlerini izin belgesiyle uyumlu düzenleyin.
- Ücretin tutarını, niteliğini ve ödeme dönemini açıklayın.
- Tam süreli veya kısmi süreli çalışma modelini belirleyin.
- İzin, dinlenme ve fazla çalışma hükümlerini düzenleyin.
- Gizlilik ve KVKK yükümlülüklerini ekleyin.
- Fesih ve işten ayrılma süreçlerini İş Kanunu'na uygun hazırlayın.
- İlgili personelin çalışma izin belgesi başvurusunu tamamlayın.
- SGK ve diğer işveren bildirimlerini ayrıca yürütün.
- İmzalı sözleşmenin taraflarda ve gerekli başvuru dosyasında bulunmasını sağlayın.
Aile Danışma Merkezlerinde İş Kanunu Hakkında Sık Sorulan Sorular
1. Aile danışma merkezlerinde iş sözleşmesi zorunlu mu?
Evet. 2026 yönetmeliğinin 9. maddesi, personel çalışma izni başvurusunda İş Kanunu'na uygun iş sözleşmesi sunulmasını zorunlu tutar.
2. Aile danışmanı yarı zamanlı çalışabilir mi?
İş Kanunu'na uygun kısmi süreli çalışma düzenlenebilir. Ancak çalışma gün ve saatleri, onaylanan çalışma izin belgesiyle uyumlu olmalıdır.
3. Aile danışmanına SGK yapılması gerekir mi?
İş sözleşmesine dayalı sigortalı çalışma bakımından 5510 sayılı Kanun'daki sosyal güvenlik yükümlülükleri yerine getirilmelidir.
4. Aile danışmanı birden fazla merkezde çalışabilir mi?
Gerekli izinler bulunmak ve çalışma saatleri çakışmamak koşuluyla mümkündür. Sorumlu müdürler için ayrıca sınırlama vardır.
5. İş sözleşmesi çalışma izin belgesi yerine geçer mi?
Hayır. İş sözleşmesi çalışma izni başvurusunda sunulan belgelerden biridir; çalışma izin belgesi ayrıca düzenlenir.
6. Aile danışma merkezinde temizlik personeli için çalışma izni gerekir mi?
Evet. Yönetmeliğin 16. maddesi, çalışma izin belgesi düzenlenmeyen personelin merkezde çalıştırılamayacağını belirtir.
7. Personel işten ayrılırsa kaç gün içinde bildirim yapılır?
Merkez yönetmeliğine göre görevden ayrılma bilgileri en geç on iş günü içinde il müdürlüğüne bildirilir. SGK bildirimi ayrıca ilgili mevzuata tabidir.
8. Aile danışmanı iş sözleşmesi belirli süreli olabilir mi?
Belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için İş Kanunu'nun 11. maddesindeki objektif koşulların bulunması gerekir.
Aile Danışma Merkezi Personel Sözleşmesi: Kısa Cevaplar
İş sözleşmesi zorunlu mu?
Evet, çalışma izni başvurusunda gereklidir.
Hangi kanuna uygun olmalı?
4857 sayılı İş Kanunu.
Yarı zamanlı çalışma mümkün mü?
Mevzuata uygun koşullarla evet.
Çalışma izni olmadan işe başlanabilir mi?
Merkezde izin gerektiren görev fiilen yürütülemez.
Personel ayrılınca il müdürlüğüne bildirim gerekir mi?
Evet, en geç on iş günü içinde.
Sözleşme SGK işlemlerinin yerine geçer mi?
Hayır.
Sonuç: Aile Danışma Merkezlerinde Personel Sözleşmesi Nasıl Hazırlanmalı?
Aile danışma merkezlerinde personel sözleşmeleri hazırlanırken hem 4857 sayılı İş Kanunu hem de 7 Kasım 2026 tarihli Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği birlikte değerlendirilmelidir.
İş sözleşmesinin görev tanımı, ücret, çalışma saatleri, izinler, gizlilik ve fesih hükümlerini açıkça içermesi önemlidir.
Bunun yanında çalışma izin belgesi, sorumlu müdür görevlendirmesi, SGK yükümlülükleri ve personelin görevden ayrılması halinde yapılacak bildirimler ayrı süreçler olarak yürütülmelidir.
Mevzuata uygun hazırlanmış bir iş sözleşmesi, hem çalışan haklarının korunmasına hem de aile danışma merkezinin idari süreçlerinin düzenli yürütülmesine katkı sağlar.
İlgili Blog Konuları
- Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği Madde 9: Çalışma İzni
- Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği Madde 15: Çalışma Saatleri
- Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği Madde 16: Personel Şartları
- Aile Danışmanı Yarı Zamanlı Çalışabilir mi?
- Aile Danışmanı Birden Fazla Merkezde Çalışabilir mi?
- Aile Danışma Merkezlerinde Sorumlu Müdürün Görevleri
- KVKK ve Aile Danışmanlığı: Danışan Verileri Nasıl Korunmalı?
Resmî Kaynaklar
Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği, 7 Kasım 2026
4857 Sayılı İş Kanunu, Güncel Mevzuat
Kişisel Verileri Koruma Kurumu
Son güncelleme: 9 Kasım 2026. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İş sözleşmesinin türü, ücretlendirme, sosyal güvenlik yükümlülükleri ve fesih koşulları somut iş ilişkisine göre değerlendirilmelidir. Güncel mevzuat ve ilgili idarelerin uygulamaları esas alınmalıdır.